Kapadokya Üniversitesi Mustafapaşa Yerleşkesinde gerçekleştirilen Ömür Ceylan ile "Alev Alatlı Bize Yön Veren Metinler” programının bu ayki bölümünde, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan bilimsel düşünce geleneği metinler üzerinden ele alındı. 

Doç. Dr. Gözütok, bilim tarihinin sürekliliğinin yazılı metinler sayesinde izlenebildiğini belirterek Osmanlı bilim hayatında rasathane geleneğinin taşıdığı öneme dikkat çekti. Ali Kuşçu’nun İstanbul’a gelişi ve Takiyüddin’in gözlem çalışmaları, farklı coğrafyalarda üretilen bilginin nasıl aktarıldığını gösteren örnekler üzerinden açıklandı. Rasathanenin yıkılışı bağlamında ise tarihsel süreçlerin tek bir nedene indirgenmeden, bütüncül bir bakış açısıyla okunması gerektiği ifade edildi. 

Osmanlı tıp literatürü kapsamında Şerafettin Sabuncuoğlu’nun cerrahi alanındaki eserleri gündeme geldi. Anadolu’daki yazılı tıp geleneğinin güçlenmesinde çeviri faaliyetlerinin ve kurumsallaşma sürecinin önemli rol oynadığı vurgulandı. Bu birikimin Cumhuriyet dönemine taşınan güçlü bir sağlık ve cerrahi geleneğinin temelini oluşturduğu belirtildi. 

İbrahim Müteferrika’nın yalnızca matbaayı kuran isim olarak değil, bilimsel eserleri önceleyen bir düşünce insanı olarak öne çıktığı ifade edildi. Bastığı ilk kitapların bilimsel içerikli olması, Osmanlı’da bilginin yayılımı açısından önemli bir eşik olarak gösterildi. 

Cumhuriyet dönemine geçildiğinde Kerim Erim, Cahit Arf, Feza Gürsey ve Oktay Sinanoğlu gibi isimler üzerinden bilimsel devamlılık örneklerle aktarıldı. Cahit Arf’ın 1959 yılında yaptığı “Makineler düşünebilir mi?” başlıklı konuşma, yapay zekâ tartışmalarından çok önce ortaya konmuş dikkat çekici bir vizyon olarak hatırlatıldı. 

Bölümün sonunda bilimin yalnızca teknik ilerlemelerden ibaret olmadığı; ahlak, sorumluluk ve insanlık değerleriyle birlikte düşünülmesi gerektiği vurgulandı. Bilimsel metinlerin toplumların düşünce dünyasını şekillendiren temel kaynaklar arasında yer aldığı ifade edilerek program tamamlandı.